
Những bước chân đầu tiên
Năm 1962, đáp lời mời của Cha Chánh xứ Phương Lâm Giuse Nguyễn Bá Thi, các chị em tại Tu viện Đa Minh Thủ Đức đã đến Phương Lâm để thi hành công tác mục vụ và giáo dục tại giáo xứ. Cộng đoàn tiên khởi gồm bốn thành viên, với Chị Maria Nguyễn Thị Ngắm là vị Đại diện đầu tiên.
Trong những năm đầu hiện diện, chị em sinh sống chủ yếu bằng việc dạy học tại Trường Tiểu học Phương Lâm của giáo xứ. Bên cạnh công tác giáo dục, chị em còn tích cực tham gia đời sống mục vụ qua việc dạy giáo lý cho các lớp Xưng tội và Thêm sức, coi phòng thánh, đồng thời thăm viếng các gia đình nghèo khó, người già yếu và bệnh tật trong giáo xứ. Từ những công việc âm thầm và đơn sơ ấy, cộng đoàn từng bước bén rễ trên mảnh đất Phương Lâm, gắn bó với đời sống của giáo xứ và người dân địa phương.
Những năm tháng thử thách sau 1975
Sau biến cố năm 1975, hoàn cảnh xã hội có nhiều thay đổi, đời sống và sứ vụ của các cộng đoàn tu trì cũng chịu nhiều ảnh hưởng. Công tác giáo dục không còn được tiếp tục như trước, nhiều tu sĩ phải chuyển đến các vùng kinh tế mới, hòa mình vào đời sống của người dân và lao động bằng nhiều ngành nghề khác nhau như nông nghiệp, chăn nuôi và các nghề thủ công trong hợp tác xã.
Trong hoàn cảnh ấy, Cộng đoàn Đa Minh Phương Lâm đón thêm nhiều chị em, nâng tổng số nhân sự của cộng đoàn lên khoảng 20 người. Cha Chánh xứ Giuse đã dành cho cộng đoàn 04 hecta đất ruộng để canh tác. Mỗi ngày, chị em đi bộ hơn bốn cây số từ nhà đến ruộng, tập làm quen với những công việc trước đây còn xa lạ như cấy lúa, làm cỏ và gặt lúa. Những thửa ruộng ấy dần trở thành nguồn thu nhập chính của cộng đoàn trong một giai đoạn đầy khó khăn.
Một số chị em có sức khỏe yếu, ở lại nhà để chăm sóc và nuôi dạy các cháu nhỏ từ hai đến năm tuổi. Phần lớn trẻ em thuộc những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, cha mẹ phải đi làm thuê nên không có điều kiện chăm sóc con cái trong ngày. Đây cũng là một trong những bước khởi đầu cho sứ vụ giáo dục mầm non mà cộng đoàn tiếp tục phát triển về sau.
Dù phải vất vả lao động để bảo đảm cuộc sống, chị em vẫn duy trì các công tác mục vụ. Mỗi buổi chiều, sau giờ làm việc, chị em lại cùng nhau đến nhà thờ dạy giáo lý, tập hát, đồng hành với các hội đoàn và coi phòng thánh.
Từ “Nhà Trong” đến “Nhà Đồi”
Ngôi nhà cộng đoàn được xây dựng từ năm 1962 vốn chỉ đủ chỗ cho bốn chị em. Khi nhân sự tăng lên khoảng 20 người, điều kiện sinh hoạt khó khăn, nơi ở trở nên hết sức chật chội. Vì thế, năm 1977, Chị Phụ trách cộng đoàn đã mua thêm một khu đất trên đồi thuộc ấp Phương Mai, cách ngôi nhà ban đầu khoảng 500 mét.
Từ đó, chị em quen gọi hai nơi là “Nhà Trong” - ngôi nhà ban đầu gần nhà thờ Phương Lâm; và “Nhà Đồi” - khu nhà mới tại ấp Phương Mai.
Với sự chung tay của bà con giáo dân, một dãy nhà gỗ đơn sơ được dựng lên tại Nhà Đồi, gồm nhà nguyện, phòng đọc sách, phòng ngủ chung cho khoảng mười lăm chị em, nhà bếp và nhà cơm. Trong những điều kiện vật chất còn nhiều thiếu thốn, sự quảng đại của giáo dân đã trở thành nguồn nâng đỡ quý báu giúp cộng đoàn từng bước ổn định cuộc sống.
Trở thành Tu xá
Ngày 27.3.1981 đánh dấu một bước phát triển quan trọng của cộng đoàn. Bề trên Tổng quyền Anna Diana Nguyễn Thị Nghi ban hành Văn thư nâng Cộng đoàn Phương Lâm lên thành Tu xá, nhận Đức Mẹ Mân Côi làm tước hiệu, đồng thời chỉ định Chị Cecilia Trần Thị Tịnh làm Tu xá Trưởng.
Trong giai đoạn này, chị em vẫn sinh sống tại hai khu Nhà Trong và Nhà Đồi, cách nhau khoảng nửa cây số. Tuy nhiên, cơ sở Nhà Trong ngày càng chật hẹp và xuống
cấp. Vì vậy, năm 1986, cộng đoàn tiến hành sửa chữa căn nhà cũ và xây thêm một dãy nhà gỗ mới gồm nhà nguyện, phòng đọc sách và một số phòng ngủ, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt và đời sống chung của chị em.
Thành lập Tu viện
Ngày 29.6.1988 trở thành một dấu mốc đặc biệt trong hành trình phát triển của cộng đoàn. Bề trên Tổng quyền Anna Diana Nguyễn Thị Nghi ban hành Văn thư nâng Tu xá lên thành Tu viện Đức Mẹ Mân Côi, đồng thời chỉ định Chị Anna Têrêsa Nguyễn Thị Tê làm Bề trên Tu viện tiên khởi.
Việc được nâng lên thành Tu viện không chỉ ghi nhận sự trưởng thành của cộng đoàn sau hơn hai thập niên hiện diện tại Phương Lâm, mà còn mở ra một giai đoạn mới trong đời sống và sứ vụ của chị em.
Từ đây, cộng đoàn từng bước mở các lớp Nhà trẻ và Mẫu giáo để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của các gia đình địa phương. Công tác giáo dục giúp đời sống kinh tế của cộng đoàn dần ổn định hơn, đồng thời tiếp nối sứ vụ mà các chị tiên khởi đã thực hiện ngay từ những ngày đầu đặt chân đến Phương Lâm.
Cũng trong thời gian này, Bề trên Giám Miền đưa một số chị em trẻ về Thủ Đức tham gia các khóa học ngắn hạn và dài hạn nhằm nâng cao trình độ văn hóa và chuyên môn. Khi nhân sự tại chỗ giảm xuống, cộng đoàn không còn đủ điều kiện duy trì đời sống tại cả hai khu nhà. Vì thế, Nhà Đồi được chuyển nhượng và toàn thể chị em quy tụ về Nhà Trong, cạnh Nhà thờ Phương Lâm.
Xây dựng và phát triển
Năm 1995, Tu viện xây dựng một dãy nhà kiên cố hai tầng để thay thế ngôi nhà gác gỗ đã xuống cấp. Công trình mới có một nhà nguyện khang trang, tạo điều kiện thuận lợi để chị em cử hành Thánh lễ, tổ chức các ngày tĩnh tâm tháng và những dịp lễ đặc biệt của cộng đoàn.
Cùng với sự ổn định về đời sống cộng đoàn, sứ vụ giáo dục ngày càng phát triển. Số trẻ được các gia đình gửi đến ngày một đông, đòi hỏi Tu viện phải có một cơ sở phù hợp hơn.
Ngày 06.10.2012, Tu viện chính thức khởi công xây dựng một ngôi trường ba tầng phục vụ công tác giáo dục. Đức Cha Đa Minh Nguyễn Chu Trinh, Giám mục Giáo phận Xuân Lộc, đã chủ sự Thánh lễ và nghi thức làm phép, đặt viên đá đầu tiên cho công trình.
Nhờ sự nâng đỡ của Hội Dòng, sự quảng đại của bà con giáo dân cùng quý ân nhân xa gần, công trình được hoàn thành tốt đẹp. Ngày 28.08.2014, Đức Cha Tôma Nguyễn Văn Trâm, Giám mục Giáo phận Bà Rịa, đã làm phép ngôi nhà mới và chủ sự Thánh lễ Tạ ơn, đánh dấu một bước tiến mới trong hành trình phục vụ của cộng đoàn.
Tiếp nối sứ vụ giữa lòng Giáo Hội địa phương
Trải qua nhiều biến chuyển của thời cuộc, sứ vụ của Tu viện Đức Mẹ Mân Côi vẫn luôn gắn liền với đời sống của Giáo Hội địa phương và nhu cầu của con người.
Hiện nay, bên cạnh sứ vụ giáo dục trẻ em tại các lớp Mẫu giáo, chị em tiếp tục tích cực tham gia nhiều công tác mục vụ: làm thừa tác viên trao Mình Thánh Chúa; dạy giáo lý các khối Thêm sức, Sống đạo, Tân tòng và Hôn nhân; đồng hành với các giáo lý viên; phụ trách Huynh đoàn Đa Minh và Caritas Giáo xứ; phục vụ các ca đoàn trong giáo xứ; cộng tác tại Giáo xứ Thọ Lâm, Giáo xứ Mai Lâm và Giáo họ La Ủ qua việc tập hát, dạy giáo lý, cắm hoa và các công việc mục vụ khác.
Từ lớp học nhỏ của những năm đầu, những thửa ruộng sau năm 1975, căn nhà gỗ đơn sơ trên Nhà Đồi cho đến ngôi trường ba tầng hôm nay, mỗi chặng đường đều ghi
dấu sự hy sinh, lòng kiên trì và tinh thần phục vụ của nhiều thế hệ chị em.
Trùng tu và đổi mới cơ sở - 2026
Sau nhiều năm được sử dụng để phục vụ đời sống cộng đoàn và sứ vụ giáo dục, các cơ sở vật chất của Tu viện cũng dần mang dấu vết của thời gian. Đến năm 2026, ngôi nhà Tu viện được xây dựng từ năm 1995 đã trải qua 31 năm sử dụng; Trường Mầm non Hoa Lan cũng đã hiện diện trong ngôi trường mới được 12 năm. Một số hạng mục bắt đầu xuống cấp và cần được sửa chữa, bổ sung để đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt và phục vụ.
Trước nhu cầu đó, Mẹ Hội Dòng đã quan tâm, nâng đỡ và cho phép Tu viện tiến hành trùng tu các cơ sở hiện có, đồng thời hoàn thiện phần còn lại của khu nhà trường.
Công trình gồm nhiều hạng mục: sửa chữa và chỉnh trang lại ngôi nhà Tu viện; xây nối phần còn lại của khu trường học để có thêm một phòng học mới và dãy nhà vệ sinh dành cho giáo viên; khu nhà khách của Tu viện cũng được xây dựng lại thành bốn phòng mới khang trang, tạo thêm không gian thuận tiện cho sinh hoạt và phục vụ.
Sau gần năm tháng thi công, với sự quan phòng của Thiên Chúa, sự quan tâm, động viên và nâng đỡ của Mẹ Hội Dòng cùng sự cộng tác của nhiều người, toàn bộ công trình đã được hoàn thành tốt đẹp.
Ngày 06.9.2026, Cha Quản hạt Giáo hạt Phương Lâm đã chủ sự Thánh lễ Tạ ơn, làm phép các phòng mới và làm phép lại ngôi nhà Tu viện sau khi được trùng tu.
Đây không chỉ là niềm vui vì cơ sở vật chất được sửa sang và khang trang hơn, nhưng còn là dịp để cộng đoàn dâng lời tạ ơn Thiên Chúa và tri ân Hội Dòng đã luôn quan tâm, nâng đỡ Tu viện trong hành trình hiện diện và thi hành sứ vụ tại Phương Lâm.
Công trình trùng tu năm 2026 cũng đánh dấu một bước tiếp nối trong hành trình phát triển của Tu viện: gìn giữ những gì các thế hệ đi trước đã xây dựng, đồng thời chuẩn bị những điều kiện tốt hơn để các thế hệ hôm nay tiếp tục đời sống thánh hiến, sứ vụ giáo dục và phục vụ Giáo Hội địa phương.
Hơn sáu thập niên - một hành trình hồng ân
Từ năm 1962 đến 2026, Tu viện Đức Mẹ Mân Côi đã trải qua 64 năm hiện diện trên mảnh đất Phương Lâm. Từ bốn chị em tiên khởi với ngôi nhà nhỏ bên cạnh giáo xứ, cộng đoàn đã đi qua nhiều chặng đường: những lớp học đầu tiên, những năm tháng lao động trên đồng ruộng sau năm 1975, cuộc sống đơn sơ tại Nhà Trong và Nhà Đồi, việc thành lập Tu xá năm 1981, trở thành Tu viện năm 1988, xây dựng ngôi nhà mới năm 1995, phát triển cơ sở giáo dục năm 2012-2014 và công trình trùng tu, mở rộng năm 2026.
Mỗi dấu mốc mang một hoàn cảnh khác nhau, nhưng tất cả cùng nối kết thành một hành trình của cầu nguyện, lao động, hy sinh và phục vụ.
Nhìn lại chặng đường đã qua, chị em nhận ra rằng từng bước phát triển của Tu viện không chỉ được làm nên bằng công sức của mình, nhưng trước hết là hồng ân Thiên Chúa, cùng với sự đồng hành của Hội Dòng, quý Đức Cha, quý Cha, quý ân nhân, bà con giáo dân và biết bao người đã yêu thương, nâng đỡ cộng đoàn qua từng thời kỳ.
Những gì các thế hệ đi trước đã gieo bằng đời sống cầu nguyện, lao động và phục vụ đang tiếp tục sinh hoa trái nơi các thế hệ hôm nay. Trong tâm tình tri ân, chị em Tu viện Đức Mẹ Mân Côi nguyện tiếp nối gia sản ấy, trung thành với đời sống thánh hiến và nhiệt thành thi hành sứ vụ, để sự hiện diện của cộng đoàn giữa mảnh đất Phương Lâm luôn trở thành một dấu chỉ của Lời Ân Phúc được trao ban cho mọi người.
Trong tâm tình tri ân, chị em Tu viện Đức Mẹ Mân Côi, Phương Lâm, nguyện tiếp nối gia sản quý báu ấy, trung thành với đời sống thánh hiến, chuyên chăm cầu nguyện và nhiệt thành thi hành sứ vụ; để từ mảnh đất Phương Lâm thân thương này, những gì các thế hệ đi trước đã gieo trồng tiếp tục được vun đắp và sinh nhiều hoa trái, và để sự hiện diện của cộng đoàn luôn trở thành dấu chỉ của Lời Ân Phúc được trao ban cho mọi người.

QUÝ CHỊ PHỤ TRÁCH CỘNG ĐOÀN QUA CÁC THỜI KỲ
| Chị Maria Nguyễn
Thị Ngắm |
(1962 - 1964) |
| Chị Maria Nguyễn
Thị Thân | (1964 - 1966) |
| Chị Clara Nguyễn
Thị Vinh | (1966 - 1971) |
| Chị Maria Nguyễn
Thị Thân | (1971 - 1972) |
| Chị Catarina
Nguyễn Thị Nhàn | (1972 - 1975) |
| Chị Anna Têrêsa
Nguyễn Thị Tê | (1975 - 1981) |
| Chị Cecilia
Nguyễn Thị Tịnh | (1981 - 1987) |
| Chị Anna Têrêsa
Nguyễn Thị Tê | (1987 - 1993) |
| Chị Maria Trần
Thị Thoa | (1993 - 1999) |
| Chị Cecilia
Nguyễn Thị Tịnh | (1999 - 2002) |
| Chị Maria Nguyễn
Thị Chúc | (2002 - 2006) |
| Chị Têrêsa Nguyễn
Thị Nhung | (2006 - 2009) |
| Chị Maria Nguyễn
Thị Chúc | (2009 - 2010) |
| Chị Maria Fiat
Nguyễn Thị Triều | (2010 - 2012) |
| Chị Ter. Martinô Đào
Thị Ngọc Thuận | (2012 - 2019) |
| Chị Anna Nguyễn
Thị Kim Lan | (2019 - 2025) |
| Chị Anna Phaolô
Nguyễn Thị Thu | (2025 - tới nay) |

