ĐÊM TỐI ĐỨC TIN

SỰ THANH LUYỆN CẦN THIẾT TRÊN ĐƯỜNG TRỌN LÀNH

Thánh Gioan Thánh Giá, Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Mẹ Têrêsa Calcutta và nhiều bậc thầy về linh đạo diễn tả kinh nghiệm của đêm tối đức tin (hay đêm tối tâm hồn) như một sự thanh luyện cần thiết trong đời sống thiêng liêng. Đêm tối đức tin thanh luyện linh hồn khỏi sự quyến luyến vào những điều không phải là Thiên Chúa để từ đó linh hồn chỉ tìm kiếm một Đấng Tốt Lành duy nhất. Câu hỏi cuối cùng được đặt ra trong kinh nghiệm của đêm tối đức tin là: khi tất cả những ân huệ Thiên Chúa ban, cả về thiêng liêng lẫn vật chất, bị mất đi, liệu chúng ta vẫn trung thành tìm kiếm Chúa? Hay khi đức tin trở nên như đêm tối và không còn ý nghĩa gì, liệu chúng ta vẫn trung tín ở lại? Để trả lời hai câu hỏi cốt yếu này, bài viết sẽ trình bày 3 vấn đề sau đây. Thứ nhất, đêm tối đức tin là gì và hoạt động như thế nào? Thứ hai, tại sao sự thanh luyện của đêm tối đức tin lại cần thiết đối với linh hồn trong tương quan với Thiên Chúa? Cuối cùng, chúng ta nên làm gì khi đang ở trong đêm tối đức tin?

I.  Đêm Tối Đức Tin là gì?

Dựa trên tư tưởng của nhà thần nghiệm vĩ đại Thánh Gioan Thánh Giá, Cha Ronald Rolheiser diễn tả kinh nghiệm đêm tối đức tin như là một trải nghiệm mà trong đó mọi cảm nhận trực giác và những cảm xúc tình cảm của chúng ta về Thiên Chúa đều cạn kiệt và biến mất. Tất cả những bảo đảm trước đây về cách chúng ta hình dung sự tồn tại của Thiên Chúa, cách chúng ta hiểu về đức tin, hiểu về chính mình và mọi phương thế cầu nguyện đều trở nên khô khan và nguội lạnh. Kinh nghiệm này để lại trong chúng ta một trạng thái đau đớn của sự không-biết và bất an về những điều thuộc về đức tin và Thiên Chúa. Ở mức độ cảm xúc và trí tưởng tượng, không còn hình ảnh hay khái niệm đức tin nào trước đây có thể nuôi dưỡng chúng ta được nữa. Chúng ta cảm thấy như thể có một công tắc nào đó đã bị ngắt, và Thiên Chúa như vắng bóng, thậm chí không còn tồn tại. Chúng ta sẽ cảm thấy mình như một người bất khả tri, thậm chí là vô thần.[1] Trong tâm trí, chúng ta không thể hình dung rằng Thiên Chúa tồn tại; trong trái tim, chúng ta không thể gợi lên bất kỳ cảm xúc ấm áp nào về Thiên Chúa hay đức tin; và trong sâu thẳm lòng mình, chúng ta sẽ mất đi mọi cảm giác an toàn và khả năng kiểm soát liên quan đến Thiên Chúa và đức tin. Chúng ta sẽ cảm thấy chông chênh, xa rời thực tại của một Thiên Chúa mà ta từng có thể hình dung, một đức tin mà ta từng có cảm giác ấm áp và an tâm, và một đời sống cầu nguyện từng đem lại cho chúng ta sự sốt mến, cuồng nhiệt.[2]

Không có một khuôn mẫu chung về kinh nghiệm đêm tối đức tin. Tùy vào cấp độ tình yêu mỗi người dành cho Thiên Chúa và sự thanh luyện Ngài muốn thực hiện nơi họ, mỗi linh hồn sẽ trải nghiệm những mức độ khô khan, sầu khổ mãnh liệt khác nhau. Tuy nhiên, từ những gì các thánh viết lại, chúng ta có thể đưa ra một số trải nghiệm chung thường gặp trong đêm tối đức tin như sau: sự cạn kiệt và mất đi những cảm xúc ngọt ngào thiêng liêng hay sự cuồng nhiệt ban đầu (first fervor) mà người đó từng có về Thiên Chúa hay về đời sống cầu nguyện.[3] Kinh nghiệm này để lại trong linh hồn sự khô khan, đau đớn, thậm chí, cảm thấy như Thiên Chúa, Đấng họ đặt tất cả niềm tin tưởng cậy trông, dường như cũng bỏ rơi họ. Mọi thực hành đạo đức, điều mà họ từng vui thỏa và hứng lấy năng lượng trong đời sống, bây giờ trở nên tẻ nhạt và không còn ý nghĩa. Tại sao vậy? Phải chăng Thiên Chúa là Đấng cay nghiệt và muốn triệt tiêu mọi đam mê cuồng nhiệt, cũng như cảm giác ngọt ngào thiêng liêng mà con người trải nghiệm trong đời sống đức tin? Chắc chắn không phải thế.

II.  Đêm Tối Đức Tin: Tiến Trình Thanh Luyện Cần Thiết cho Linh Hồn

 Sự cuồng nhiệt và cảm xúc tình cảm thiêng liêng cần phải mất đi để dẫn đưa linh hồn chỉ tìm kiếm Chúa, chứ không nên dừng lại ở kinh nghiệm của giác quan. Chỉ sau khi những cảm giác ngọt ngào thăng hoa này kết thúc, chúng ta mới khám phá ra rằng liệu chúng ta có đang tìm kiếm Thiên Chúa và hứng thú với Ngài, hay chúng ta chỉ chú tâm tìm kiếm những cảm xúc ngọt ngào và hứng thú với những kinh nghiệm chúng ta nhận được trong mối tương quan với Ngài. Theo Thánh Gioan Thánh Giá, những kinh nghiệm của cảm giác giống như những bức màn cản trở chúng ta được gặp gỡ Thiên Chúa “diện đối diện” như Ngài là. Chừng nào chúng ta còn bám víu vào những kinh nghiệm này thì chúng sẽ giống như những đứa trẻ chưa được cai sữa mẹ. Chúng không thấy gì ngoài bầu sữa ngọt ngào của mẹ. Chúng thậm chí không thể hiểu rằng còn có sự hiện diện của người mẹ đằng sau bầu sữa ấy. Vì chúng chỉ bám víu vào bầu sữa mẹ nên chúng sẽ chẳng bao giờ trưởng thành, chẳng thể hình dung được là chúng có thể bước đi và chạy nhảy hơn là chỉ được bồng ẵm trên tay.

Thánh Gioan Thánh Giá cho rằng để trưởng thành trong đời sống thiêng liêng, nghĩa là được nhìn thấy Thiên Chúa “diện đối diện”, chúng ta cần được thanh luyện khỏi sự bám víu cả vào những cảm xúc đến từ các quan năng giác quan lẫn các cơ quan trí năng. Quá trình thanh luyện này nhằm gỡ bỏ ba bức màn (veil) đã ngăn cách chúng ta đến với Thiên Chúa, tha nhân, và các thụ tạo một cách thuần khiết và không bị lôi kéo bởi các nguyên lý tìm kiếm khoái lạc. Việc gỡ bỏ ba bức màn này khiến linh hồn như có cảm giác bị quẳng vào trong một đêm tối. Điều duy nhất linh hồn có thể bám vào để bước đi trong đêm tối ấy là một đức tin tinh ròng không bị chi phối bởi bất kỳ tình cảm, giác quan, và trí hiểu của con người. Vậy ba bức màn ấy là gì và cách thức chúng được thanh luyện cụ thể ra sao?

1. Bức Màn Thứ Nhất: Bức Màn Của Giác Quan (sự thanh luyện các quan năng giác quan)

Bức màn thứ nhất bao gồm lòng đam mê, quyến luyến đối với những gì mang lại cho chúng ta cảm giác dễ chịu và ngọt ngào. Cụ thể, trong đời sống cầu nguyện, việc thanh luyện các quan năng giác quan được hiểu như cách Thiên Chúa lấy đi những cảm xúc ngọt ngào thiêng liêng trong giờ cầu nguyện để cho chúng ta có cơ hội tìm kiếm Ngài, chứ không phải những cảm giác thăng hoa mà giờ cầu nguyện mang lại. Thánh Gioan Thánh Giá cho rằng những cảm xúc ngọt ngào, an ủi này hữu ích trong giai đoạn đầu của đời sống thiêng liêng. Thiên Chúa có thể ban cho linh hồn những cảm xúc ấy nhằm lôi kéo linh hồn yêu thích đời sống cầu nguyện và ước mong tìm kiếm Ngài. Nhưng càng tiến xa trên đường trọn lành, những cảm xúc ấy có thể trở thành những cản trở nguy hại cho linh hồn khi linh hồn chỉ lo tìm an ủi trong cảm giác của mình mà thôi và không thật sự tìm kiếm Thiên Chúa.

Hơn nữa, những người mới bắt đầu trong đời sống thiêng liêng thường hay nhầm lẫn Thiên Chúa với những cảm xúc ngọt ngào, dễ chịu mà họ trải nghiệm trong giờ cầu nguyện. Nguy hại hơn là, sự nhầm lẫn này khiến họ đồng hóa Thiên Chúa với những cảm giác của chính mình. Nếu tôi cảm nghiệm sự ngọt ngào trong giờ cầu nguyện hoặc sự bình an trong cuộc sống, điều đó đồng nghĩa với việc Thiên Chúa đang hiện diện trong cuộc đời tôi. Ngược lại, nếu tôi có kinh nghiệm khô khan trong giờ cầu nguyện hay đau khổ ập đến với tôi, thì có nghĩa là Thiên Chúa vắng mặt. Thậm chí, tôi còn hoài nghi liệu Thiên Chúa có hiện hữu hay không.

Có phải vậy không? Phải chăng Thiên Chúa chỉ hiện diện khi chúng ta cầu nguyện sốt sắng hay khi cuộc đời chúng ta hạnh phúc, bình an? Phải chăng Thiên Chúa vắng mặt trong hành trình đêm tối đức tin. Cha Rolheiser đưa ra một lời giải thích rất tinh tế như sau: Trong kinh nghiệm đêm tối đức tin,

“Thiên Chúa hiện diện theo cách mà sự hiện diện ấy không thể bị thao túng, bị bóp méo hay pha trộn với bất kỳ ngẫu tượng nào — dù là khuôn mẫu tưởng tượng, cảm xúc tự phục vụ, hay an toàn giả tạo. Trong thứ bóng tối này, người ta không thể lên kế hoạch và tạo ra một Thiên Chúa theo hình ảnh và họa ảnh của riêng mình nữa. Trong trải nghiệm này, sự hiện diện của Thiên Chúa là thuần khiết, không bị pha tạp và được nhận biết thay vì được cảm nhận bằng cảm xúc hay nắm bắt bằng trí tưởng tượng. Nói một cách đơn giản, điều đó chân thực đến mức tưởng như không thực. Thiên Chúa hiện diện một cách vô cùng áp đảo đến mức Ngài dường như vắng mặt, giống như khi nhìn thẳng vào mặt trời và thấy ánh sáng chói lọi ấy như một màu tối đen.”[4]

Kinh nghiệm mất đi những cảm xúc an ủi thiêng liêng chính là lúc Thiên Chúa đang thanh luyện chúng ta bằng cách từ từ tháo gỡ bức màn của các giác quan, để giúp chúng ta đến gần Ngài hơn. Sự tiếp cận này giống như trường hợp đôi mắt thể lý của ta nhìn trực tiếp vào mặt trời vậy. Thiên Chúa trở nên như một màu “tối đen” đối với con mắt linh hồn của chúng ta. Điều quan trọng hơn cả là chỉ khi ở trong sự thanh luyện này, ta mới từ từ nhận ra rằng còn có một Đấng ở phía sau những cảm giác ấy, Đấng duy nhất có thể lấp đầy mọi khát khao vô tận của chúng ta. Vì mãi cho đến thời điểm này, chúng ta chỉ dừng lại ở những cảm xúc ngọt ngào mà việc cầu nguyện mang lại. Chúng ta vẫn thật sự không tìm kiếm Chúa mà đang tìm kiếm sự thỏa mãn cho chính mình. Vì vậy, chúng ta chỉ đi cầu nguyện khi hành vi tôn giáo này còn mang lại lợi ích cho bản thân. Điều nguy hại là nếu chỉ dừng lại ở cảm xúc, người ta sẽ dễ chán nản và bỏ cuộc khi sự sầu khổ và khô khan đến.

Cũng cần đề cập ở đây, kinh nghiệm khô khan, chán nản trong đời sống đức tin cũng có thể là kết quả của sự bất trung, nguội lạnh, hay sự bê bối trong đời sống luân lý. Nhưng theo Thánh Gioan Thánh Giá, thông thường, trong mối tương quan với Thiên Chúa, hay cụ thể trong đời sống cầu nguyện, ngay cả khi chúng ta trung thành, chúng ta cũng sẽ trải qua kinh nghiệm đêm tối đức tin, vì đây là giai đoạn thanh luyện cần thiết nhằm giúp chúng ta “gặp gỡ” chính Chúa chứ không còn qua những kinh nghiệm chúng ta có, hay ảo tưởng về Ngài. Chỉ khi chúng ta không còn bám víu vào cảm xúc của mình, Thiên Chúa mới có thể đi vào cuộc đời chúng ta như Ngài là chứ không theo cách chúng ta mong muốn Ngài là cho chúng ta, tức là chỉ để lấp đầy cơn khát của cảm xúc trong chúng ta.

2. Bức Màn Thứ Hai: Bức Màn Tâm Linh (sự thanh luyện các cơ quan trí năng)

Bức màn thứ hai này tinh tế hơn và vì thế, sự thanh luyện để tháo gỡ bức màn này đòi hỏi sự từ bỏ triệt để và quyết liệt hơn. Bức màn này gồm sự bám víu vào ý riêng, cái tôi, sự hiểu biết, thành công, danh dự, ngay cả những hình ảnh, tư tưởng, và kinh nghiệm thiêng liêng của chúng ta về Thiên Chúa.

Trong đêm tối tâm linh, Thiên Chúa thanh luyện con người ở tầng sâu nhất. Người không chỉ giúp chúng ta buông bỏ những gì mình có, nhưng còn thanh luyện cách chúng ta hiểu mình, hiểu người khác và hiểu chính Thiên Chúa. Sự buông bỏ này bao gồm những hình ảnh, khái niệm, kiến thức ta đã có về Thiên Chúa qua học hành, sách vở và trí tưởng tượng. Mục đích là để ta có thể nhìn nhận Thiên Chúa như chính Thiên Chúa là và không bị giới hạn bởi những kiến thức mà ta có về Ngài.

Theo Thánh Gioan Thánh Giá, linh hồn con người có ba năng lực tự nhiên: lý trí (intellect), ý chí (will), và ký ức (memory). Trong ngôn ngữ phổ thông, chúng ta có thể dịch chúng là đầu (head), trái tim (heart), và con người (person). Về bản chất, theo bản năng tự nhiên, chúng hoạt động như sau: Đầu (hay trí óc) của chúng ta có khuynh hướng tìm kiếm các khái niệm, hình ảnh, cấu trúc tưởng tượng. Do đó, chúng ta thường dùng những hình ảnh và khái niệm khi nghĩ về Thiên Chúa. Kế đến, trái tim con người luôn tìm kiếm sự sở hữu những gì nó bị thu hút. Vì vậy, khi chúng ta yêu Chúa chúng ta khó có thể để Thiên Chúa như Ngài là, nhưng luôn muốn Ngài là cho chúng ta. Cuối cùng, ký ức của con người thường tìm kiếm sự kiểm soát và an toàn. Trong cuộc sống hay trong mối quan hệ với người khác, chúng ta luôn muốn nắm bắt, kiểm soát mọi sự. Việc kiểm soát này mang lại cho chúng ta cảm giác an toàn.

Đối với Thánh Gioan Thánh Giá, những chuyển động bản năng tự nhiên này của đầu óc, trái tim và con người phục vụ chúng ta tốt trong một giai đoạn nhất định của cuộc đời, nhưng cuối cùng chúng trở thành một rào cản khiến chúng ta không nhìn thấy Thiên Chúa và người khác như họ thực sự là.

Tại sao lại như vậy? Bởi vì Thiên Chúa không phải là một khái niệm hay một hình ảnh mà ta có thể gói gọn trong trí hiểu giới hạn của mình. Thiên Chúa cũng không phải là một đối tượng mà chúng ta có thể chiếm hữu và biến Ngài thành điều gì đó để phục vụ mọi ước muốn của chúng ta. Và chúng ta cũng không thể kiểm soát Thiên Chúa theo cách chúng ta muốn. Ngày nào chúng ta còn khư khư giữ lấy một hình ảnh, khái niệm về Thiên Chúa và muốn chiếm hữu Ngài theo ước muốn của chúng ta, thì chúng ta chỉ đang tạo ra những ngẫu tượng của chính mình. Thiên Chúa cũng không thể tự do đi vào cuộc đời chúng ta như Ngài là. Vì thế, Thánh Gioan Thánh Giá cho rằng, càng đi sâu trong đời sống đức tin, chúng ta cần được thanh luyện hết mọi khái niệm, hình ảnh, ý niệm về Thiên Chúa đến mức độ chúng ta cần “học cách hiểu nhiều hơn bằng cách không hiểu hơn là bằng cách hiểu.”

Tóm lại, đối với Thánh Gioan Thánh Giá, chúng ta được biến đổi và được tháo gỡ bức màn tinh thần bằng những đêm tối đau đớn, trong đó chúng ta buộc phải chấp nhận rằng mình không thể nhìn thấy người khác, Thiên Chúa, chính bản thân mình và thế giới một cách diện đối diện, như chúng thực sự là, nếu những thực thể đó phải khớp với các khái niệm hay hình ảnh của chúng ta có về chúng, với tính chiếm hữu và sự an toàn của chúng ta. Trong đêm tối đức tin, chúng ta cần học để chỉ sống với đức tin, đức cậy và đức mến. Điều này có nghĩa là gì? Một khi đầu óc chúng ta không thể hình dung hay tưởng tượng được Thiên Chúa hay các hoạt động của Ngài trong cuộc đời mình, chúng ta đang bắt đầu liên đới bằng đức tin; một khi trái tim chúng ta ngừng cố gắng chiếm hữu những gì nó khao khát, chúng ta bắt đầu liên đới bằng đức ái; và một khi con người chúng ta không còn có thể kiểm soát mọi thứ để cảm thấy an toàn, chúng ta bắt đầu liên đới bằng hy vọng. Điều này thanh tẩy thị lực của chúng ta và cho phép chúng ta nhìn bằng đôi mắt của đức tin, đức ái và đức cậy, thay vì qua đôi mắt của sự tưởng tượng mang tính khái niệm, chiếm hữu và kiểm soát. Chỉ khi ấy Thiên Chúa mới có thể tự do đi vào cuộc đời chúng ta thuần khiết như Ngài là mà không còn bị chi phối bởi những hình ảnh khái niệm, ký ức, và ước muốn ta cố “nhốt” Ngài lại cho riêng chúng ta. Đây là con đường bước đi trong đêm tối vì nó đòi hỏi chúng ta phải buông bỏ tất cả mọi thứ mà không phải là Thiên Chúa, ngay cả những điều đã từng mang lại cho chúng ta sự an toàn, bình an và dễ chịu. Con đường thanh luyện này sẽ đầy những đau đớn, sầu khổ và tưởng chừng như mất phương hướng. Nhưng Thánh Gioan Thánh Giá đảm bảo với chúng ta rằng, khi mà mọi thứ trên bề mặt tưởng chừng như sụp đổ thì tận sâu trong tâm hồn mình chúng ta cảm nhận một sự gắn kết chặt chẽ giữa chúng ta với Thiên Chúa. Sự gắn kết này mãnh liệt đến nỗi ngay cả cái chết cũng không thể chia lìa.

3.Bức Màn Cuối: Sự Sống Trần Thế Này.

Thánh Phaolô nói: “Bây giờ chúng ta thấy lờ mờ như trong một tấm gương, mai sau sẽ được mặt giáp mặt” (1 Cr 13,12).

Cuộc sống hiện tại giống như một cung lòng, nơi con người được Thiên Chúa âm thầm hình thành và chuẩn bị cho một cuộc sinh ra khác: sinh vào sự sống vĩnh cửu.

Hai bức màn đầu tiên được tháo bỏ dần qua những cố gắng thanh luyện của cuộc đời. Nhưng bức màn cuối cùng chỉ được hoàn toàn cất đi khi con người bước qua ngưỡng cửa của sự chết. Vì thế, hành trình của đời người có thể được diễn tả như sau:

Đích đến của “đêm tối” không phải là bóng tối.

Đích đến của thanh luyện không phải là đau khổ.

Đích đến cuối cùng của sự chết chính là Thiên Chúa.

III.  Những Điều Chúng Ta Cần Làm Khi Ở Trong Đêm Tối Đức Tin

Như đã nói, đêm tối đức tin là một kinh nghiệm thanh luyện vô cùng đau đớn. Vậy, chúng ta nên làm gì khi ở trong đêm tối đức tin? Cha Rolheiser đưa ra 10 lời khuyên hữu ích giúp chúng ta trung thành khi ở giữa những đau đớn của sự thanh luyện đức tin này:[5]

1.  Lòng tin tưởng. Hãy tin vào lời Chúa, tin vào lời chứng của Chúa Giêsu và các thánh, tin vào tiếng gọi sâu thẳm trong chính bạn, và tin rằng những gì đang xảy ra với bạn là để thanh tẩy đức tin của bạn khỏi những sự phóng chiếu cá nhân và gột rửa con người bạn khỏi sự ích kỷ.

2. Chấp nhận những gì đang xảy ra và chịu đựng nỗi đau. Hãy nhận ra sự khôn ngoan được ghi lại trong Sách Ai Ca: Đôi khi tất cả những gì bạn có thể làm chỉ là “phủ phục hoàn toàn” và chờ đợi.

3. Chấp nhận sự không biết. Thánh Gioan Thánh Giá, nói với chúng ta rằng chuyển động tiến tới sự trưởng thành sâu sắc hơn về tâm linh và tâm lý dựa trên việc học cách hiểu nhiều hơn bằng việc không hiểu thay vì bằng việc thấu hiểu.

4. Tránh các “liều thuốc bổ” mang lại sự trốn chạy tạm thời. Đây là một giai đoạn tăng trưởng bắt buộc phải trải qua. Việc tìm mọi cách để né tránh đối mặt với nó chỉ làm trì hoãn điều cốt yếu và giữ chúng ta lại ở mức độ chưa trưởng thành và vị kỷ.

5. Tránh những “người bạn của Gióp”. Khi Gióp đang trải qua cuộc khủng hoảng đức tin, những người bạn có ý tốt của ông liên tục nói với ông rằng ông hẳn đã làm điều gì đó sai trái. Họ không thể sai lầm hơn thế nữa. Như Thomas Keating đã từng nói với những người đang trải qua kiểu đêm tối này: “Không có gì sai ở bạn cả. Chính Thiên Chúa mới là điều ‘bất thường’ đang diễn ra trong bạn.”

6. Đừng bị đe doạ bởi những người mới bắt đầu đời sống tâm linh. Những người mới trong đời sống tâm linh, giống như các bạn của Gióp, sẽ nói với bạn rằng có điều gì đó không ổn, bởi vì họ tin rằng bạn lúc nào cũng phải ở trong trạng thái hân hoan cao độ về tâm linh. Lời khuyên của họ giống như một cặp đôi mới cưới đang trong tuần trăng mật khuyên một cặp vợ chồng đã sống bên nhau lâu năm. Tuần trăng mật không phải là một cuộc hôn nhân trưởng thành. Sự nhiệt thành cuồng nhiệt không phải là một đức tin trưởng thành.

7. Hãy đau buồn. Hãy tiếc thương cho sự nhiệt thành mà bạn từng có. Hãy chấp nhận nỗi buồn về sự kém cỏi của bản thân, những vết thương, nỗi đau, sự mất kiểm soát và cảm giác bất an của bạn. Nỗi buồn không phải là điều đối lập với ý nghĩa và hạnh phúc.

8. Hãy cầu nguyện. Hãy tiếp tục cầu nguyện cho dù lời cầu nguyện của bạn có khô khan, tẻ nhạt và nhàm chán đến đâu. Hãy đọc những lời cầu nguyện quen thuộc. Đây cũng là lúc để bạn can đảm trong cầu nguyện, để “vật lộn” với Thiên Chúa.

9. Tìm kiếm những người đồng hành tâm linh đáng tin cậy. Đây là lúc mà sự hướng dẫn tâm linh từ một nhà linh hướng có kinh nghiệm (cụ thể là người đã từng trải qua điều này) không chỉ hữu ích mà còn là điều cần thiết.

10. Giữ vững sự trung tín. Hãy tiếp tục hiện diện! Tiếp tục hiện diện trong cầu nguyện, ở nhà thờ, với cộng đoàn tu trì, với gia đình, với bạn bè, trong công việc, và trong mọi điều của cuộc sống, biết rằng bạn không chỉ đơn thuần làm cho xong mà những thay đổi sâu sắc đang thực sự diễn ra bên dưới bề mặt.

Tóm lại, không phải tất cả chúng ta đều trải qua sự thanh luyện mãnh liệt như trường hợp của các thánh, nhưng trong hành trình tâm linh chúng ta sẽ đối diện với những giai đoạn khô khan, chán nản, và mất định hướng về đức tin. Có những lúc chúng ta cũng hoài nghi về sự hiện hữu của Thiên Chúa khi sóng gió ập đến trong cuộc đời. Trong những khoảnh khắc đen tối ấy, Thánh Gioan Thánh Giá nhắc nhở chúng ta rằng Thiên Chúa đang hoạt động ở tầng sâu nhất trong tâm hồn chúng ta để tháo gỡ những bức màn ngăn cách chúng ta với Ngài. Điều cần thiết là chúng ta phải trung tín bám vào Chúa. Trung tín chính là chìa khóa để bước đi trong đêm tối đức tin. Như Mẹ Têrêsa đã nhắc nhở chúng ta rằng: “Thiên Chúa không gọi chúng ta để trở nên những người thành công, Ngài gọi chúng ta phải trung tín.” Trung tín bước theo Ngài cả trong an ủi lẫn trong sầu khổ, trong hạnh phúc cũng như trong khổ đau. Và nếu chúng ta trung thành để Ngài dẫn dắt qua mọi kinh nghiệm đau thương, sầu khổ, thì một ngày nào đó Thiên Chúa sẽ tìm được chúng ta.

Sr. Maria Thuận Hải, O.P.

 

Tài Liệu Tham Khảo

1.      John of the Cross. The Collected Works of John of the Cross, translated by Kieran Kavanaugh & Otilio Rodríguez, Washington, D.C., Institute of Carmelite Studies, 1991.

2.      Rolheiser, Ronald. Insane for the Light: A Spirituality for Our Wisdom Years. PRH Christian Publishing. 2025.